درمان به موقع اندومتریوز نقش مهمی در کاهش درد، بهبود کیفیت زندگی و افزایش شانس باروری دارد. این بیماری زمانی ایجاد میشود که بافت مشابه پوشش رحم در خارج از رحم رشد کند و منجر به درد شدید، اختلال قاعدگی و مشکلات باروری شود. در این مقاله به روشهای کاهش علائم، کنترل پیشرفت بیماری و حمایت از سلامت جسمی و روانی زنان پرداخته میشود تا راهکارهای عملی و کاربردی برای مدیریت این وضعیت ارائه گردد.
علائم بیمای اندومتریوز
اندومتریوز یک بیماری مزمن است که با رشد بافت مشابه پوشش رحم در خارج از رحم همراه است و میتواند کیفیت زندگی خانمها را تحت تأثیر قرار دهد از همین رو شناخت علائم این بیماری به تشخیص به موقع و مدیریت مناسب آن کمک میکند.
- درد شدید در ناحیه لگن که قبل و طی دوران قاعدگی بیشتر میشود و میتواند فعالیتهای روزمره را مختل کند.
- خونریزی طولانی یا شدید در دوران قاعدگی و لکهبینی بین پریودیها از علائم شایع است.
- ناراحتی یا درد در حین یا بعد از رابطه جنسی تجربه میشود که باعث محدودیت روابط میشود.
- نفخ، یبوست، اسهال، درد هنگام ادرار یا تغییر در عملکرد روده به ویژه در زمان قاعدگی رخ میدهد.
- کاهش شانس باروری یا ناباروری در برخی خانمهای مبتلا مشاهده میشود.
- خستگی، حالت تهوع و درد پایین کمر
علت بیماری اندومتریوز در زنان
اندومتریوز بیماری پیچیدهای است که میتواند درد شدید، اختلال قاعدگی و مشکلات باروری ایجاد کند از همین رو شناخت علتهای بروز این بیماری به پیشگیری و انتخاب بهترین روش درمان کمک میکند.
قاعدگی برگشتی
در برخی خانمها، خون قاعدگی به جای خروج از بدن، به سمت لولههای فالوپ و حفره لگن بازمیگردد. این جریان باعث میشود سلولهای پوشش رحم در نواحی غیرمعمولی رشد کنند و بافت اندومتریوز ایجاد شود. توجه داشته باشید که شدت علائم میتواند با میزان برگشت خون قاعدگی مرتبط باشد.
اختلالات ایمنی
سیستم ایمنی ضعیف شاید نتواند سلولهای غیرطبیعی و بافت اندومتر را شناسایی و تخریب کند، این نقص ایمنی باعث میشود بافت اندومتریوز در خارج از رحم رشد کند و التهاب و درد مزمن ایجاد شود.
عوامل ژنتیکی
سابقه خانوادگی اندومتریوز احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد، زیرا ژنها نقش مهمی در حساسیت بدن دارند و ممکن است باعث شوند سلولها نسبت به تغییرات هورمونی یا محیطی واکنش غیرطبیعی نشان دهند.
هورمونها
افزایش سطح استروژن رشد بافت اندومتریوز را تحریک میکند و علائم بیماری را تشدید میکند. هورمونها علاوه بر تحریک رشد بافت، میتوانند التهاب و درد لگن را نیز افزایش دهند.
تغییرات سلولی
برخی سلولها به دلیل تغییرات محیطی یا ژنتیکی قادر به تبدیل شدن به بافت اندومتر هستند، این سلولها در مکانهای غیرمعمول رشد میکنند و باعث ایجاد تودهها و درد مزمن در لگن و سایر نواحی میشوند.
📞برای دریافت نوبت از دکتر آزاده میر معصومی با شماره مطب تماس بگیرید.
روش های درمانی آندومتریوز
درمان آندومتریوز دارای روشهای مختلفی است که بر اساس شدت و میزان پیشرفت بیماری، وضعیت جسمی بیمار و سوابق قبلی او متفاوت است. روش درمانی مناسب برای هر بیمار توسط بهترین متخصص زنان در اصفهان تشخیص داده میشود که از مهمترین انها عبارتند از:
هورمون درمانی
مصرف داروهای هورمونی مانند قرصهای ضد بارداری، یکی از روشهای درمانی آندومتریوز بوده و در کم شدن و یا از بین رفتن دردهای ناشی از آن، نقش موثر و ویژهای دارد. داروهای هورمونی مناسب برای درمان آندومتریوز سبب کند شدن رشد بافت آندومتر شده و از گسترش بیماری و ایجاد بافتهای جدیدتر جلوگیری میکند.
داروهای ضد درد
داروهای غیر استروئیدی، داروهای ضد التهاب و ضد دردی هستند که از آنها برای تسکین دردهای ناشی از آندومتریوز استفاده میشود و البته برای مصرف این گونه داروها مانند ایبوپروفن، ناپروکسن باید حتما با پزشک خود مشورت کرده و در صورت باردار بودن، حتما به او اطلاع دهید.
استفاده از روش های درمانی موثر در باروری
از آن جا که بیماری آندومتریوز، احتمال دارد بارداری فرد را تحت تاثیر قرار دهد پزشک از روشهای مختلف درمان ناباروری برای بیمار خود استفاده میکند تا از این طریق با تحریک تخمکها مشکل را برطرف کرده و به تخمکگذاری بیشتر در بدن فرد کمک کند.
جراحی
جراحی برای درمان آندومتریوز یک روش موثر و شناخته شده بوده که در موارد پیشرفته و حاد این بیماری، انجام خواهد شد. روشهای مختلفی نیز برای انجام این جراحی وجود دارد که از جمله آنها میتوان به جراحی باز شکمی، جراحی لاپاراسکوپی اشاره کرد که در میان آنها جراحی لاپاراسکوپی یک روش جدیدتر در جراحی بوده و کم خطر است.
هیسترکتومی
جراحی هیسترکتومی که منجر به برداشتن رحم شده و یا اوفورکتومی که برای برداشتن تخمدانها انجام میشود هم درمانهای سریع و موثری در درمان بیماری آندومتریوز هستند. اما این روشها، به دلیل آن که قدرت باروری افراد را تحت تاثیر قرار میدهد، در اولویت نبوده و هنگامی که دیگر روشهای درمانی موثر واقع نشده باشند، پزشک ناچار به استفاده از آنها خواهد بود.
نکته: جراحیهایی از این نوع، که منجر به برداشتن تخمدانها میشود، تولید هورمونهای زنانه در بدن را کاهش میدهد و باعث یائسگی زودرس میشود.
برای درمان آندومتریوز چه بخوریم؟
برای تسریع روند بهبود بیماری آندومتریوز و افزایش اثربخشی روشهای درمانی لازم است تا به رژیم غذایی خود توجه ویژهای داشته باشید و سعی کنید باید و نبایدهای تغذیهای مهم در درمان این بیماری را جدی بگیرید.
- برای تامین اسیدهای چرب ضروری بدن سعی کنید از ماهی سالمون، تخم کتان، گردو را حتما در برنامه غذایی خود داشته باشید.
- برای بالا بردن و تامین آهن بدن خود حتما از سبزیجات تیره، کلم بروکلی، آجیل، مغزها، حبوبات و مواد غذایی که سرشار از آهن هستند، استفاده کنید.
- میوه و سبزیجات تازه نظیر پرتقال، توت، اسفناج و همین طور شکلات تلخ سرشار از آنتی اکسیدانها هستند و حتما باید آنها را در برنامه غذایی خود قرار دهید.
- مواد غذایی دارای چربی امگا 3 نیز، چربی های سالم و ضد التهابی بوده که به کاهش دردها و علائم ناشی از این بیماری به خوبی کمک خواهند کرد.
- بهتر است مصرف مواد غذایی مانند گوشت قرمز، چربی های ترانس و اشباع شده، کافئین، گلوتن را در طول روند درمانی خود کاهش داده و از خوردن آنها بپرهیزید.
- مصرف مشروبات الکلی و استعمال دخانیات را نیز باید قطع کنید.
بیماری اندومتریوز خطرناک است؟
اندومتریوز یک بیماری مزمن است که کیفیت زندگی خانمها را تحت تاثیر قرار میدهد ولی به طور مستقیم تهدیدکننده حیات نیست. با این حال عدم درمان مناسب میتواند عوارض جدی ایجاد کند و سلامت باروری و عملکرد اندامهای لگنی را مختل نماید.
- یکی از شایعترین عوارض اندومتریوز کاهش شانس بارداری و در برخی موارد ناباروری است که نیاز به درمانهای تخصصی باروری دارد.
- درد طولانیمدت و شدید در ناحیه لگن و شکم میتواند فعالیتهای روزمره را مختل کرده و کیفیت زندگی را کاهش دهد.
- بافت اندومتریوز ممکن است باعث ایجاد چسبندگی بین اندامها و تشکیل کیست در تخمدان شود و روند درمان را پیچیدهتر کند.
- درد مزمن و مشکلات باروری میتوانند باعث اضطراب، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس و کیفیت زندگی شوند.
در نهایت…
اندومتریوز بیماری پیچیدهای است که میتواند باعث درد مزمن، اختلال قاعدگی و مشکلات باروری شود اما با تشخیص به موقع و استفاده از روشهای درمانی مناسب مانند دارودرمانی، جراحی و مدیریت سبک زندگی میتوان علائم را کاهش داد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید. حمایت پزشکی مستمر و پیگیری منظم به کنترل پیشرفت بیماری و افزایش شانس باروری کمک میکند.